जो आवडे सर्वाना…..

मी भारतात २९ मार्च ला येणार होते. आईला घेऊन मस्कत चा तिचा पहिला विमान प्रवास माझ्यासोबत होणार होता. माझ्याकडे कागदी तिकीट राहिले ती देवाघरी २७ तारखेला निघून गेली.
मी रिकाम्या हाताने मस्कत ला परत आले. अधिक काही लिहू शकत नाही कारण ती फक्त माझीच आई नव्हती तर परिसरात तिचा आधार अनेकांना होता. कुठेलेही दुखणे तिला नव्हते पहिल्यांदाच लेकीला भेटण्यासाठी तिच्या हृदयाने परवानगी दिली नाही. गेल्या वर्षी जून ला मी तिला पहिले होते. मी आता पूर्णपणे पोरकी झाले. तिला मात्र माझा ब्लॉग खूप आवडायचा. तिनेही तुमच्या सारखेच मस्कत पोस्ट मधून पहिले. तुम्हा सर्वांच्या प्रतिक्रिया पण तिला खूप आवडत होत्या. …….तोची आवडे देवाला. हरी ओम.

दिनू चे आई बाबा नेहमीच का दमतात?

गेले काही दिवस मी दमलेले बाबा चे विरोप न वाचता डिलीट करीत आहे. त्या पूर्वी दिनू च्या आईने मला सतावले होते. एखादा भावना प्रधान विषय एकदाच बरा वाटतो. सतत तोच विषय पुनुरावृती झाला की भावनिक काळे विरोप म्हणजे भावनेचे दबाव तंत्र सुरु होते. त्यातून बाहेर पडावेसे वाटत नाही. खूप जणांनी हे दोन विरोप पाठवले. आई वडिलांच्या भावना, त्यांचे कष्ट ह्याची जाणीव मुलांना असणे गरजेचे आहे. पण आईवडील म्हणून आपणच त्यांना भावनिक दबाव तंत्राने स्वतःला त्यांच्या पुढे आपण किती थोर आहोत हे सांगत असतो. मुलांच्या मानसिक वाढीसाठी पालकांचे हे दबाव तंत्र घातक ठरते. मी आतापर्यंत हे दोन्ही विरोप अजिंक्य ला दाखवले नव्हते. काल सहज त्याने मी काय डिलीट करते म्हणून पहिले तर ही गोष्ट मी वाचतो असे म्हणाला तर मी म्हंटले ठीक आहे वाच पण तुझे मत मला जाणून घ्यायला आवडेल. त्याने त्याची जी काही मते सांगितली त्यावरून आजची पोस्ट तयार झाली.

प्रथम म्हणाला दिनूची आई बद्धल सांगतो. आई अशी किती तरी घरे मी पहिली आहेत की जिथे आईचे काम केले की आई पैसे देते. त्यांचे बाबा संध्याकळी घरी आले की त्यांचा मुलगा पाणी देतो. वडील त्याला घरचा नियम म्हणून पैसे देतात. अभिमानाने सांगतात की तो बचत करतो. मग दिनूने स्वतःहून पैसे मागितले काय बिघडले? पालकच अशी शिकवण देतात तर मग आई किती थोर आहे ह्याला काहीच अर्थ उरत नाही. ह्या गोष्टी मी पण जवळच्या काही घरातून पहिल्या आहेत. आई दमते, रात्री खस्ता काढून मुलांची दुखणी काढते. असे मी म्हंटले तर जन्म तुम्हीच दिलात न. मग आई म्हणून बाळा करिता केले तर ते छोटे बाळ मोठे झाल्यावर त्याला हेच ऐकवणार का?

दिनू ची आई दिनूच्या चांगल्या भविष्य करिता कष्ट करते. पण आई ह्याचा अर्थ असा होत नाही न दिनू चुकला आहे. दिनूने माझ्या सारखेच असे पैसे पालकांनी दिलेले पहिले असतील. कदाचित त्याची आई पैसे देत ही नसेल म्हणून आपले मुल चुकले हे दाखवून देण्या करिता पालकांनी काय काय मुलांकरिता केले हे दाखवण्या पेक्षा दुसरा पर्याय नाही का? आई तूच सांगते न तुला वाढवण्यात मला काहीही त्रास झाला नाही. अशीच वयस्कर लोकांची पण सेवा करायची असते. आपण तुमचे करून दमलो किंवा आम्ही खूप काही करतो हे सांगत बसायचे नसते.

आम्हालाही समजते की आमच्या काळजीने तुम्ही किती करता आमच्या करता पण हेच सकारात्मक करून घेता येईल का? आई दिनू ची आई तिने त्याच्या करता काय केले ते सांगूनही बिल मात्र शून्य लावते ह्याचा अर्थ दिनूने मोठेपणी ते बिल भरायचे का? का ह्याच दबावात बसायचे की तिने किती किती काय केले. आई, मुलांकडून चुका होतातच पण ह्याचा अर्थ त्यांना भावनिक दबाव आणून सांगणे का त्यांच्याशी नीट शेअर म्हणजे गप्पा करून त्यांना समजावून सांगणे. तूच सांग तुला काय पटते. आई तू अशी चिठ्ठी माझ्या करता ठेवली असतीस का?

आता माझ्या कौशल्याची वेळ आली. मी नसती अशी चिठ्ठी ठेवली कारण तुला योग्य वेळी समजावून सांगितले असते. घरच्या कामाचे पैसे नसतात किंवा आईने मुलाकरता करणे पण तिची आई म्हणून जवाबदारी आहे. कारण बाळ पाहिजे हा निर्णय आई वडिलांचा असतो तेंव्हा पुढील जवाबदारी त्यांना पेलावता यायला पाहिजे तरच ते पालक होतील. आम्ही मोठी माणसे पण चुकतो. पण चुकातून शिकायचे असते.

मला माझ्या वडिलांनी १९७० साली माझे स्वतःचे खाते बँकेत उघडून दिले होते. महिना १० रुपये दर महिन्याला भरायचे होते. ते दर महिन्याला रक्कम देत असत व मी जाऊन भरत असे. अजिंक्यला पण त्याच्या पहिल्या वाढदिवसाला आम्ही त्याचे खाते उघडून दिले. तो स्वतः त्यात आम्ही दिलेली रक्कम भरतो. त्यातूनच त्याच्या आवडीचे घड्याळ व आम्हाला, आजी आजोबाना. मित्रांना, भेट वस्तू देत राहतो. असे पैशाचे महत्व व त्याचा हिशोब कुठे ठेवायचा हे आपल्याला त्यांना शिकवता येतो. मग आईचे बिल व दिनूचे बिल असे मानसिक द्वंद उभे ठाकत नाही.

मुल चुकले तर त्याला त्याच्याच पद्धतीने उत्तर देणे सर्वस्वी चुकीचे आहे. मुलाने आपल्याला, “सॉरी मी चुकलो” म्हणणे हे ह्याचे उत्तर नाही तर मुलांच्या मानसिकतेशी हा खिलवाड आहे. आई तू काम करून दमतेस, माझे सर्व कौतुकाने करताना तू थकतेस तरीही करत राहतेस, माझ्या साठी तू रात्रभर जागून माझी दुखण्यात सेवा करतेस. आई तुला बरे नसले की मी पण तुझी काळजी घेतोच तू दमतेस म्हणून मला वेळ मिळाला की तुला मदत ही करतो. आई आयुष्य हे एकमेकांकरता असते त्यात समजावून घेणे हे जास्त महत्वाचे आहे. असे माझा लेक मला सांगत होता. दिनू ची आई मी नाही म्हणून मला खूप आनंद झाला. एक चांगला माणूस म्हणून माझा लेक आयुष्यात कधीही मागे पडणार नाही. मोठ्या बाळाची मी चटकन पापी घेतली.

आता लेकाने दमलेले बाबा वाचण्यास सुरवात केली. आई बाबांना ऑफिसचे टेन्शन, पगारात काय काय करायचे हा मोठा प्रश्न? मुलांची शिक्षणे. घरची जवाबदारी हे सर्व आम्हालाही समजते, आई वडिलाचे होणारे वाद, त्यांचे जास्तीचे काम करणे, रात्री दमून घरी येणे ह्या मुळे मुलेही मनाने दमतात. त्यांना पण खजील वाटू लागते. मी अजिंक्य च्या ह्या स्पष्टीकरण देण्याने उत्सुकतेने ऐकू लागले.

आई तुमच्या कडे गरजे पेक्षा जास्त साड्या, पर्सेस असतात. त्याचे बिल कमी केले तर अधिक बचत घराकरता होऊ शकते. मग मुलांनी एखादा टी शर्ट जास्त मागितला तर तो मुलगा चुकला का? दर सणांना तुम्ही डायमंड किंवा सोन्याचे दागिने घेता मग बाबा गरीब कसे? दर महिन्याला मोठ्या माणसांचे माप बदलत नसते त्यामुळे ते वर्षातून सारखे कपडे घेत नाहीत. आमचे माप बदलून कपडे तोकडे होतात त्याला आमचा काय दोष?

बाबा अधिक अधिक जागा राहण्यासाठी घेतात त्याचे कर्ज देतात त्यातच बराचसा पगार जातो. हे सर्व मुलां करता असते. पण त्यात तुम्ही राहणार नाही का? मला एक जागा ठेवली. मी माझ्या मुलाकरता बंगला घेईन, तो पुढच्या पिढी करता थंड हवेच्या ठिकाणी, समुद्र किनारी अशा वेगवेगळ्या जागा घेत राहील त्यात विशेष काय आहे. मी जर माझ्या पगारात नियोजन करून ह्या गरजा वाढवून निभावू शकतो तर तो पुरुषार्थ आहे. ती घराकरता पालकांची जवाबदारी आहे.

बाबा त्यांच्या करता एखादी गोष्ट पैशाचे नियोजन करून घेऊ शकत नाहीत का? आम्ही बऱ्याच वेळेला हट्टी पणा करत असतो. पण तुम्हाला जर दागिना घेतला नाही तर आई पण रुसून बसते की नाही. आम्ही त्याला ठराविक रक्कम पगार म्हणून सांगितली आहे. त्यात घरचे हिशोब, शिल्लक राहणारी काही विशिष्ट रक्कम ह्याचा हिशोब ठेवण्याचे काम त्याला दिले आहे. तो दर महिन्याला लिहून काढत असतो. शिल्लक रकमेत तींघांच्या गरजे प्रमाणे खरेदीचे नियोजन तोच आम्हाला सांगतो. त्यामुळे गरीब बिच्चारे बाबा असे उद्दातीकरण माझ्या घरी नाही.

आमचा बाबा दमतो पण लेकाला त्याचा दबाव देत नाही. आता पण फोर व्हील अशी जी एम सी/ प्राडो लैंड क्रूज़र गाडी घेऊया असा आग्रह करतो. नंतर कर्जाचा हप्ता पगारात कसा बसवायचा ह्याचा हिशोब लावत गणिते मांडत राहतो. शेवटी आमच्या बजेट मध्ये बसणारी ही गाडी त्याला मिळाली. त्याचे टेक्निक, सोई सुविधा ह्या बाबी त्याने शोरूम मध्ये जाऊन पहिल्या. आंम्ही तिघांनी ही गाडी जमू शकते असा निर्णय घेतला आहे. असे नियोजन मुलांना प्रत्यक्ष सहभागी करून शिकवता येते.

पुढे म्हणाला आई ज्यांचे बाबा सैनिक असतील तेच खरे दमतात. मुलांना भेटण्यासाठी त्यांना ठराविक सुट्टी दिली जाते. त्यांचे घर त्यांची मूले ही त्या घरच्या आईची जवाबदारी असते. त्यांची खूप घरे ही नसतात. ते देशाकरता प्राण पण देण्यास तयार असतात. मला तेच खरे बाबा वाटतात. मुलांना उशिरा का होईना पण तुम्ही भेटू शकता. पण सैनिक असलेला त्यांचा बाबा पुढच्या वेळेस आपल्याला मूले, घर, दिसेल याची खात्री नसूनही कसा निर्धाराने देशाकरता लढतो. आई आम्हा सगळ्यांचे बाबा स्वतःच्या घराकरता कष्ट करतात, संपत्ती वाढवतात, पण तुला नाही का वाटत हे सैनिक असलेल्या बाबा च्या पुढे खूप स्वार्थी आहे. सगळे सैनिक नसतात पण मग दमून जाण्या इतक्या गरजा का वाढवतात. मुलांना पण ह्याचे प्रेशर देतात.

आमचे छान छोटेसे बालपण त्यात तुमच्या काळज्या असल्या की मोठे होणे वाईट आहे का असा विचार येतो. आई पालकांचे कष्ट, बाबांचे दमणे, त्यांचे घराकरता मन मारून राहणे, स्वतःची आवड, हौस पूर्ण करता न येणे. आईचे बिल न मागता काम करणे हे पालकांना कमी करता येणार नाही का?आम्हालाही आमचा अभ्यास, परीक्षा, स्पर्धा, मित्र परिवार ह्यांच्या काळज्या आहेतच की आम्ही कोणाला न सांगता हे सर्व लहान म्हणून पूर्ण करत राहायचे आहे. हेच स्पर्धात्मक जग तुम्ह्लालाही आहेच मग मनाने असे दुबळे होऊन कसे चालेल? अजिंक्य च्या ह्या प्रश्नाने मला चांगलेच कोंडीत पकडले.

पैशाचे नियोजन, वेळेचे नियोजन केले तर बराचसा ताण कमी होऊ शकतो. आपले काम त्याचा दबाव मुलांवर आणू नका. त्यांना घरच्या नियोजनाच्या कामात योग्य वय झाले की सामावून घ्या. दिनू च्या आई सारखे बिन मोबदल्याचे काम मुलांना सांगण्याची वेळ येणार नाही. दमलेले बाबा त्याचे उद्दातीकरण करू नये. आपण त्यांना समजावून सांगणे हा एक मध्यम मार्ग होऊ शकतो. आपले बाबा दमून, न झेपणारी कामे करून वैतागत होते हे किल्मिष मुलांच्या मनात राहणार नाही.

मुख्य म्हणजे आई, वडील, मूले, घरचे जेष्ट ह्यांना समान सन्मान द्या तरच दमलेले बाबा असे समीकरण कायमचे पुसून जाईल व पुढच्या पिढीत दमलेले दिनू राहणार नाहीत.

वेळापत्रक आणि मी………

वेळापत्रक आणि मी हा सहसंबध खरे तर माझा जवळचा विषय. शाळेत असताना किंवा लहानपणापासून हे सर्व आठवणे म्हणजे असे काही उल्लेखनीय घडले नाही तर लिहिणार काय? हा एक प्रश्नच आहे. एक बरे असते की शाळेचे वेळापत्रक, आपल्या कार्यालयाचे वेळापत्रक हे ठरलेले असते म्हणून निदान ह्या दोन्ही ठिकाणी बरोबर वेळेत पोहचायचे. शिक्षिका असल्याने शाळेत विद्यार्थ्यांसारखे उशीर करून चालत नाही. वर्ग सांभाळायला पर्यायी शिक्षक असला तर ठीक नाहीतर वर्ग शिक्षिकेशिवाय तसाच राहू शकतो.

पण अशी अनेक वेळापत्रके केली व ती कधीच पूर्ण झाली नाहीत. कॉलेज ला असताना संध्याकाळी नियमित मैदानावर खेळायला जायचे कारण तसा नियम क्लब चा होता. वेळ पाळण्याचे बंधन असले की सगळ्या गोष्टी वेळेतच होतात. स्वतःच्या आवडीच्या गोष्टी करिता एखादे ध्येय किंवा उद्दिष्ट पूर्ण करणे हे एकवेळ जमते. पण अशाच दुसऱ्या गोष्टी वेळ पाळून, नियम करून जमतातच असे नाही. अशा गोष्टी का झाल्या नाहीत म्हणून कारणे शोधणे म्हणजे आपलेच समाधान करून घेणे ठरते. सकाळचा ठराविक व्यायाम, चालणे,किंवा पोषण मुल्ये पाहून खाणे, आहारात प्रोटीन पाहून बदल करणे, अशा गोष्टींचा नादच सोडून दिला आहे. जे वेळेत जमत नाही ते उद्या पासून नक्की करू असे ठरवत असते.

अजिंक्य चा जन्म झाला आणि मला वयानुसार तान्ह्यांचे खाणे काय असते ही पुस्तके वाचण्याचा छंद लागला. आपले बाळ आरोग्यपूर्ण असावे म्हणून मी तो जसजसा मोठा होईल तसे अनेक पुस्तकांचा आधार घेऊन आईशी हिरहिरीने चर्चा करून अनेक पोष्टिक मुल्ये जपणारे असे त्याच्या खाण्याच्या वेळेचे पत्रक बनविले व स्वयंपाकाच्या दारावर लावुन ठेवले होते. त्याचा दिनक्रम, भुकेच्या वेळा इत्यादीचा कुशलतेने विचार करून अनेक डाळींचे रवे, पीठे, भाजी चे सत्व ह्याचे बारकाईने टिपण करून डोळ्यासमोर ठेवले. आई ऐकून घेत होती, रवा, पीठे वैगरे बनवून ठेवण्यासाठी मदत पण करत होती. पण स्वतःचे मत काही व्यक्त करीत नव्हती, मी विचारले तर म्हणाली तुमची पुढची पिढी, नवीन विचार चांगले आहेत.

इथेच माझे हे वेळापत्रक कोलमडले, कारण अजिंक्य ला सुरवातीला मी मोठ्या कौतुकाने भाताची पेज वैगरे भरवली पण आई पोळ्या करीत असताना त्याला पोळीचा छोटासा तुकडा तूप लावुन चघळायला द्यायची हा ही पठ्या माझे आधुनिक विचार केलेले खाणे फुर्र करून तोंडातून उडवायचा. भाजी केली की, छोट्याशा ताटलीत देऊन त्याच्या पुढे ठेवायची, मजेत भाजी चिमटीत पकडून खायचा. आपले पुस्तकी शहाणपण फारसे उपयोगाचे नाही हे समजून मी वेळापत्रकाचा कागद काढून टाकला. आईची पोष्टिक मुल्ये सोपी होती. आपलेच जेवण तेल, तिखट, मसाले कमी करून प्रथम बाळांना द्यायचे मग तो पदार्थ मोठ्या करिता बदल करून वाढायचा. आपण जेवत असताना त्यांना नेहमी आपल्या बरोबर जेवणासाठी बसवायचे आपोआपच चांगल्या सवयी लागतात. बाळ मोठे कधी झाले हे मलाच समजले नाही. सर्व घरचेच, पण बाळापासून ते वयस्कर पर्यंत सर्वाना आरोग्य पूर्ण व संस्कार सहित वदनी कवळ घेता म्हणून जेवणास सुरवात करून देणारे ठरले

अजिंक्य च्या अभ्यासाचे वेळापत्रक हे कायम अयशस्वी झालेले आहे. मी त्याला वेळापत्रक करून द्यायचे. आज हा अभ्यास पूर्ण करायचा आहे म्हणून उद्यापासून बघू असे वचन मला देतच राहिला. आता मात्र तो स्वतःचा अभ्यास स्वःताच करतो. काही अडले तरच मदत करावी लागते. ठराविक वेळी काही विषय आवर्जून करतो असे माझ्या लक्षात आले. त्याला विचारले तर म्हणतो कसा तूच आतापर्यंत किती वेळा मला अभ्यासाचे वेळापत्रक करून दिले त्यामुळे मी स्वतः अभ्यास करायला लागलो. संध्याकाळच्या वेळी खेळून आला की रात्री तो वाचन करतो व सकाळच्या वेळी लिखाण करतो.

मला वाटत होते की माझे प्रयत्न फुकट गेले पण त्यानेच वेळापत्रकाचे निरीक्षण करून स्वतः ही जवाबदारी घेतली हे पण माझ्या अयशस्वी वेळापत्रकाचे यश म्हणावे लागेल. बरेच वेळेला वाटते की शाळेतले प्रोजेक्ट्स आपल्यालाच पूर्ण करावे लागतात. मुले कधी करणार हा प्रश्न पडतो पण ती एकटी करायला लागतात तेंव्हा समजते की त्यांनी आपली निरीक्षणं करून ठेवली होती. मुलेच आपल्याला धीर देतात. स्वतः ते कधी शिकतात ते आपल्याला समजत नसते. असा हा दुसरा वेळापत्रकाचा प्रयोग.

सकाळच्या वेळेत चालणे हे आरोग्यदायी नक्कीच आहे पण हे मला काही निग्रहाने जमत नाही. काल झोपच पूर्ण झाली नाही, कंटाळा आला, नाहीतर सकाळची कामे डबे तयार करणे कोण करणार इत्यादी कारणे माझीच मला मी देत राहते. स्वतःचे वेळापत्रक अजूनही जमत नाही. कामाला निघायचे त्याआधी घरातील सर्व कामे लगबगीने पूर्ण करावी लागतात. कामाचे नियोजन मात्र जमावेच लागते कारण कार्यालयात वेळेवर पोहचायचे असते. सध्या एक विम्याची जाहिरात सतत दाखवतात त्यात कर्मचारी आरोग्याच्या काळजीने व्यायाम करतात. जाहिरातीसारखे दरोरोज कामाच्या ठिकाणी काही वेळ आलटून पालटून प्रत्येकाला असे व्यायाम प्रकार करावयास कार्यालयातच जागा ठेवली किंवा एखादे छोटेसे जिम ठेवले, किंवा मार्गदर्शनाने योगासने करून घेतली तर? अशक्य बाब आहे पण प्रत्यक्षात आली तर आरोग्यम धनसंपदा असा कर्मचारी वर्ग तयार होईल.

तसेच जेवणाच्या वेळेत सलाड, कोशिंबिरी असे पोष्टिक मुल्ये जपणारे पूरक अन्न पुरवठा (घरगुती ऑर्डर) करून डब्याच्या सोबत घेतले तर दुपारचे जेवण उरकणे न राहता, उत्साह वाढवणारे ठरेल. अर्थात बरेच कर्मचारी सहभागी असले तर सहज शक्य होईल. असे माझे व्यायामाचे वेळापत्रक कार्यालयात करता येईल का म्हणून आशेवर राहिले आहे. तसेच सलाड वैगरे पैसे देऊ पण आयते मिळू दे अशा इच्छे वर तग धरून आहे.

अजिंक्य वडिलांच्या पावलावर पाय ठेवून पक्का खवय्या झाला आहे. सध्या मी घरचे मेनू आठवडी प्रमाणे करण्याचे नवीन वेळापत्रक ठरविले आहे. महिन्याचे साधारणपणे चार आठवडे त्या प्रमाणे एक आठवडा पंजाबी, गुजराथी, चायनीज, मराठी व पाचवा आठवडा आलाच तर कॉनटीनेनटल असे नाश्ता, जेवण त्या त्या पद्धतीचे करायचे असे ठरविले आहे. आतापर्यंत तरी घरी माझ्या नवीन कल्पनेचे ह्या दोघांनी स्वागत केले.

सध्या गुजराथी आठवडा सुरु आहे त्या प्रमाणे फुलके, ज्वार बाजारांनी रोटली, खिचडी, कढी, ढोकले, खमणी, उंधियो असे प्रकार करून झाले. गुजराथी पद्धतीची भाजी, त्यात कच्छ असा प्रदेश पण मी सहभागी करून घेतला आहे. पण मलाच मध्येच पिठलं भाकरी करावी असे वाटू लागले आहे. नवनवीन वेळापत्रके करून माझीच मी मोडत असते. वेळापत्रके बनवण्याची हौस काही पूर्ण होत नाही. असे माझे उत्साहपूर्वक प्रयोग कोलमडतात, पण बनवता येतात हा तरी आनंद आहेच.

अजिंक्य ला प्रांतीय मेनू कळावेत व आई पण सुगरण आहे हे दाखवायचा सुप्त हेतू आहेच.खवय्ये हे उत्तम खाणे असेल तर विना तक्रार मजेत असतात. म्हणून माझा हा आटापिटा चाललेला असतो. आठवडी मेनू ठरला असला तर आधीच तयारी करून ठेवता येते. माझ्या ह्या वेळापत्रक मुळे हे दोघेही खुश आहेत. त्यात पण माझे शाकाहारी व त्यांचे सामिष असे दोन्ही मेनू करीत असते. सकाळी कामाला निघण्या आधी दिवस भराचे खाण्याचे नियोजन करून तशी तयारी करून असते. खाण्यात प्रांतीय वाद माझे घर मानत नाही. सर्व जाती धर्माच्या खाण्याला समान वागणूक मिळते. मला ह्या दोघांच्या उत्साहाकरिता हे वेळापत्रक कसोशीने अमलात ठेवले पाहिजे.

माझ्या ह्या अभूतपूर्व अनेक वेळा पत्रकांमुळे ह्यांना नवीन वर्षाच्या संकल्पना म्हणता येणार नाही कारण अनेक वेळा पत्रके मला गरजे प्रमाणे सुचतात. कधीही एक जानेवारीला मी काहीही ठरवत नाही. कारण पूर्ण वर्ष नवनवीन संकल्पना नव्हे तर वेळा पत्रके मी बनवत राहते. आता मात्र सकाळी जमत नाही म्हणून संध्याकाळी आवर्जून हेल्थ क्लब ला जाते. मदती करिता कामाला मुलगी ठेवली आहे. नवीन अत्याधुनिक उपकरणांची मदत घेऊन पूर्ण होणारी नवीन वेळा पत्रके बनविणार आहे.

अमीर ची शाळा…….. शिक्षकांची शाळा

थ्री इडीयट, एकदाचा पहिला. हा सिनेमा पाहावा का? कुठल्या वयाला हा सिनेमा पाहणे योग्य आहे? वास्तव जग असेच असते का? ह्या वर अनेक ठिकाणी चर्चा झालेली आहे. प्रत्येकाचे मत,आवड वेगवेगळी असते. माझा मुद्दा असा आहे की, अमीर ला शाळा, किंवा कॉलेज ज्या पद्धतीने असावे असे वाटत होते. त्या ‘त्याच्या शाळेचे’ चित्रीकरण फार कमी दाखवले आहे. सायकल वर मोटर चालवून गिरणी दाखवली आहे, असेच काहीसे सायन्स वर आधारित त्याच्या शाळेचे प्रयोग फार घाईने दाखवले गेले. लहान मुले दिव्याची वायर सोडून खाली सोडतात, तिथल्या उभ्या व्यक्तीला आरोग्याच्या दृष्टीने काही घातक परिणाम तर होत असेल का? ह्याचे प्रयोग पण लहान मुलांनी अनुकरण करण्याची भीती वाटते.

अमीर ज्या होस्टेल ला राहत होता तेथील रेक्टर कधीच दिसले नाहीत? होस्टेल ला दारू सहज उपलब्ध असते? अजिंक्य चे पुढे येणारे प्रश्न मला भेडसावू लागले आहेत. मुले आत्महत्या करतात, पोलीस चौकशी नाही? घरी आल्यावर आम्ही अजिंक्य शी चर्चा करायचे ठरविले, तोच आपणहून म्हणाला, आई मला जगात वाईट काय आहे ह्याची कल्पना आहे. मी असले सीन कधी मनावर घेत नाही. पण छोट्या मुलां करिता अवघड आहे. असे बरेच वादादीत मुद्दे आहेतच. मी शिक्षिका असल्याने मला शाळेचे चित्रीकरण ह्या मुद्द्या वर जास्त भर असावा असे वाटले असावे.

अमीर च्या शाळेने जे काही ओझरते प्रयोग दाखवले, त्यावरून मी माझ्या पूर्वीच्या शाळा जगतात मनाने गेले. प्रत्यक्ष असे अनेक प्रयोग मी स्वतः शाळेत राबविले आहेत. जेंव्हा वार्षिक शास्त्र प्रयोग प्रदर्शन असते तेंव्हा शास्त्र शिक्षक व वर्ग शिक्षक ह्यांच्या मार्गदर्शनाने विद्यार्थी प्रयोगाचे सादरीकरण करतात. मला मुळात स्वभावतः प्रतिकृती बनवण्याची विशेष आवड आहे. माझ्या शाळेने मला पूर्ण संधी दिली. मी प्रदर्शनाची तारीख कळली की, मुलांच्या घोळक्यात कायम असायचे, त्यांच्या कल्पना, काही माझे बदल असे करीत मी ज्या मुलांना मार्गदर्शन केले ते विद्यार्थी आंतर शालेय पासून ते राष्ट्रीय स्तरावर बक्षीस पात्र ठरायचे.

मला मात्र कधीच मार्गदर्शक शिक्षक म्हणून खात्या तर्फे प्रमाण पत्र मिळाले नाही. कारण मी शास्त्र विषयाची शिक्षिका नाही. असे आपले शिक्षण खाते नियम बद्ध आहे. शाळेने, माझ्या सहकारी शिक्षकांनी, माझ्या विद्यार्थ्यांनी कायम माझा गौरव करून मला नेहमीच प्रोत्साहित केले. तुम्ही ज्या विषयाच्या शिक्षिका म्हणून सरकारी नोंदीत आहात त्या विषय पुरतेच पहा. असा नियम असल्याने शिक्षकांची इतर विषयाची आवड खुंटली जाते. आपल्याला काही मिळणार नसेल तर का करा? असा प्रश्न काही सहकारी मला विचारायचे. ज्याचा तो पाहून घेईल. साहजिकच आपल्या आवडीला आपणच कुंपण घालणे होय. माझ्या विद्यार्थ्यांना बक्षीस मिळते, आपल्या शाळेचे नाव आज राष्ट्रीय स्तरावर घेतले जाते हि माझ्या सन्माना पेक्षा खूप मोठी गोष्ट आहे. तुम्ही करा, आम्हाला ह्यात घेऊ नका. असे ही सल्ले मी पचवलेत. पण स्वभावानुसार असलेली मूळ आवड मला धडपड करावयास भाग पाडते.

मी सायकल च्या सीट मागे असलेल्या कॅरिअर वर पाणी ओढ्ण्याकरिता असलेली मोटर ठेवली. ह्या मोटर ची जोडणी सायकल च्या चाकांशी केली. विजेची मदत न घेता, जसे सायकल ला पायडल केले जाईल तशी मोटर कार्यान्वित होऊन पाणी साठवलेल्या टाकीतून ओढून बागेत ठिबकसिंचन पद्धतीने पाठविता येईल. ही प्रतिकृती प्रत्यक्ष चालवून दाखविता येत होती.आपल्या संकुलाच्या जिन्याच्या पहिल्या पायरीवर पाय ठेवताच खालच्या टाकीतले पाणी वरच्या टाकीत येऊन पडेल. अशी रचना पायरीची करून दाखविले होती. जेणे करून विजेची बचत होऊन पाणी सुद्धा मिळेल.

आता सुद्धा अमीर ने दाखवलेली स्कूटर वरची गिरणी स्टार माझा ने गेल्या वर्षी जळगाव च्या पेंटर व्यक्तीने केली आहे म्हणून बातमी दाखवलेली होती. तीच गेल्या वर्षीची बातमी पाहून तर अमीर ला चित्रपटाची कथा सुचली तर नसेल. असो शाळा हा जिव्हाळ्याचा विषय आहे. ह्याचे फोटो शाळेत कदाचित असतील. मिळतील तेंव्हा दाखवीन. पण पोस्ट लिहिण्याचे अडू नये म्हणून लिहिले. आपल्या आठवणी ह्या फोटो पेक्षा खूप जवळच्या असतात. आता सुद्धा मी वेगवेगळ्या माध्यमातून प्रतिकृती बनवीत असते. मला बी.एड. महाविद्यालयात असताना मुंबई विभागाचे प्रथम पारितोषिक मिळाले. शिक्षणाच्या अध्ययन प्रक्रियेत प्रतिकृती द्वारा उलगडा सहज सोपा होतो.

माझा विषय पर्यावरण, भूगोल मग शास्त्र विषयात लक्ष घालण्याचे काम नाही असा सरळ धोपट मार्ग अवलंबिला जातो. पण मी प्रतिकृती म्हंटले की कुठल्याही विषयात सहभागी होत होते. बक्षीस, पुरस्कार हा विचार मनात येऊन दु:खी कधीच झाले नाही. माझी शाळा, माझे शास्त्र विषयाचे सहाध्यायी शिक्षक नेहमीच मला प्रोत्साहन देत होते. सगळ्यात महत्वाचे होते की, मला विद्यार्थ्यांबरोबर काम करावयास मिळायचे. नामांकन, लोकप्रियता याची गणिते माझी आयुष्यात कधी उत्त्पन्न झालीच नाहीत. माझा विषय शास्त्र शाखेशी पण जवळचा आहे. प्रोजेक्शन करून प्रतिकृती बनविणे हे तर माझ्या आवडीचे काम आहे. माझा विषय पूर्ण जगात कुठे ही नोकरी देऊ शकतो.

भूगोल विषय हा प्रात्यक्षिक केल्याशिवाय पूर्ण करता येत नाही. दूरस्थ शिक्षण याचे घेता येत नाही. सर्वांनी दुर्लक्षिलेला हा विषय पण मला कधीच नोकरी शिवाय घरी बसावे लागले असे झाले नाही. सरकारी नोकरी, शाळेपासून ते महाविद्यालयात अध्यापक म्हणून सहज काम करता येते. कंपनी मध्ये पण पर्यावरणाचे मापदंड सांभाळावे लागतात. अशा कंपनीत पण नोकरी मिळते. जगमान्य विषय पण त्याची व्याप्ती बरीच मोठी आहे. पण आपल्या शिक्षण खात्याने माझ्या सारखे असे अनेक शिक्षक असतील. त्यांना विषयानुसार गृहीत धरल्याने काम करण्यास मर्यादा घातल्या आहेत. हा दृष्टीकोन जर खात्याने बदलला तर अशा प्रायोगिक गोष्टींवर भर देणारे अमीर सारखे शिक्षक आपसूकच तयार होतील. नुसता अभ्यास क्रम बदलून ताण विरहित अभ्यास होणार नाही त्यासाठी शिक्षक म्हणून सरकारने घातलेल्या मर्यादांचा पण पुनर्विचार करावयास हवा.

ठराविक पठडीतून शिक्षक जात असतात. त्यांच्या कौशल्यांना, आवडीला वाव मिळाला पाहिजे तरच अध्ययन हे खाते वाटपासारखे साचे बंद होणार नाही. विषय हे एकमेकांना पूरक असतात. शिक्षकाच्या काम करण्याऱ्या क्षमतेला संधी अधिकृत पणे द्या तरच निकोप वातावरणात शिक्षक पण राहतील. एखाद्या शास्त्र शिक्षकाला जर कलेची आवड असेल तर शाळेत व शिक्षण खात्यात त्याला योग्य ती संधी मिळणे आवश्यक आहे. किती वर्ष आपलेच विषय कवटाळून बसणार? मग अध्ययन व अध्यापिकता ही कंटाळवाणी होते.

साचेबंद काम हे सरकारी नोकरीत, खाजगी नोकरीत करावे लागते. शिक्षण खात्यात अशी मनोभूमिका अमीर च्या चीडचीडेला कारणीभूत ठरते. आज अमीर च्या ठिकाणी अनेक शिक्षक आहेत. कंटाळवाणी अभ्यास पद्धती विद्यार्थ्यांची आहेच पण शिक्षका करिता पण आहे. विषय ज्या त्या शिक्षकाने शिकवणे योग्य आहे. काही स्पर्धा ह्या शिक्षंका करिता असतात. परंतु गणिताच्या सरांनी जर चित्रकलेच्या स्पर्धेत मुलांना मार्गदर्शन केले तर ते ग्राह्य धरले जात नाही.

मी वर्गशिक्षक असल्याने मी जर गणिताच्या काही स्पर्धा करिता मार्गदर्शन केले तर त्या विद्यार्थ्यांना स्पर्धेला पाठवताना गणित शिक्षकाचे नाव घालावे लागते. असे शिक्षण खाते नियमात कटी बद्ध आहे. मग कोणता शिक्षक अशी फुकटची कामगिरी करेल. शिक्षक पण माणूस आहे. विद्यार्थ्यांकरिता करणे हे खूप त्यागाचे लक्षण आहे अशी झळाळी, अशी लेबले म्हणजे आपले टॅग लावणे सोपे आहे पण ज्याचे जळते त्यालाच कळते. खऱ्या, सच्च्या शिक्षकाला मान सन्मान काय महत्वाचा? माझी मनोभूमिका सगळ्यांनाच पटणारी नक्कीच नव्हती. आपले नाव नसले म्हणून काय झाले? प्रश्न विचारणे सोपे होते पण आजच्या काळात व्यवहार्य नक्कीच नव्हते.

अशी अमीर ची शाळा सर्व शिक्षकांना नक्कीच आवडेल. पण त्यातील काही प्रयोग मात्र टाळले तर चांगले होईल. कारण मुलांबरोबर शिक्षकांचा पण साचेबंद शिक्षण पद्धतीत कोंडमारा होतोच आहे. विषय आपल्या शिक्षणा प्रमाणेच शिकवावा पण इतर विषयांशी त्याची जोडणी ही काळाची गरज आहे. ज्या ठिकाणी शेती हा प्रमुख व्यवसाय तेथील भागाचा आहे तिथे शेती विषय अभ्यासास असावाच. शहरी भागात छोटे व्यवसायभिमुख विषय असावेत.

असे बदल झाले तर ऑल इज वेल….आपण सुद्धा म्हणू शकू. अमीर ची शाळा खऱ्या अर्थाने शिक्षकांच्या मनातील शाळा होय.

मी उद्योजिका…….. व्यवसाय मराठी मनाचा.

माझ्या वडिलांनी एक छोटासा व्यवसाय सुरु करायचे ठरवले, त्याप्रमाणे व्यवसायाच्या सर्व मिटींग्स आमच्या घरी होत होत्या. मी कॉलेज ला होते. प्रत्येक मिटींग्स न मला आवर्जून वडील तिथे बसवायचे. आईला पटायचे नाही, मुलीची जात संसार करायला लागणार, असे वातावरण नाही मिळाले तर? पण तेंव्हाच व्यवसायाचे आकर्षण मला वाटू लागले. वडिलांनी विचारांची बैठक तयार केली. लग्न होवून सासरी आले. मिस्टर पण इंजिनीअर झाल्यावर त्यांच्या वडिलांचा कारखाना सांभाळू लागले. वय व अनुभव, शिक्षण यांचे त्रैराशिक कमी पडले व नोकरी करू लागले.

मुलगा आता मोठा होउ लागला आहे. त्याचे विश्व वेगळे आहे. मुंज केल्यावर आई म्हणून मी वेगळी पडले ह्या धक्क्याने मी मुंज लागताना एकटीच हॉल च्या बाहेर येऊन खूप रडले. माझ्या बाळाचे मुंडावळ्या लावलेले गोंडस रूप मी अक्षता हाती घेत पाहू शकत नव्हते. तिथूनच मला जाणवले की, बच्चा मोठा झाला आहे, हे मला समजून घ्यायला हवे. मन मानेल तर न.

आता पण तो सुट्टी करिता आईकडे भारतात गेला आहे. एक आठवडा घर सफाई करण्यात गेले. बरे वाटत होते, त्याची लुडबुड नाही. त्याचे कपाट तर मनसोक्त आवरले. नंतर मात्र पसारा नाही म्हणून रडू येऊ लागले. करियर करण्याची वर्ष पिल्लू करिता मी अशीच उधळली. अर्थात त्याचे दुखः कधीच नव्हते. कारण त्याच्या करिता ते गरजेचे होते. पण आता त्याचे विश्व तयार होवू लागले आहे. शिक्षण व पुढील करिअर ह्या करिता तो कदाचित दूर देशी पण जाईल. मग मी काय करू? बायकांचा वेळ घरात जातो पण पुरुषांना मात्र मन खायला उठते. नको ती दुखणी मन आजारी असल्याने मागे लागतात.

माझ्या करिता व ह्यांच्या करिता काहीतरी उद्योग सुरु करावयास हवा ह्या मनात रेंगाळणाऱ्या विषयांनी पुन्हा जोर धरला. ह्याचे श्रेय माझ्या सासू ला जाते. मुलांचे संसार मार्गी झाल्यावर त्यांनी सासऱ्यांच्या मदतीने स्वता:ची दुध डेअरी चालू केली. दोघेही मजेत व्यवसाय करतात. संसारात राहूनही स्वःताचे अस्तित्व त्या दोघांनी जपले. जो पर्यंत तब्येत साथ देईल तिथ पर्यंत करूच. असा निश्चय त्यांचा आहे. वयाच्या ८० नंतर ही मजेत कोणाच्या ही भानगडीत न पडता व्यायाम तर होतोच पण चार माणसे ही भेटतात. मी पण तसाच विचार फार पूर्वी पासून करीत होतेच. योग्य वेळ येण्याची वाट पाहत होते. मुलाच्या विश्वात अडकून त्याला पण मर्यादा घालायच्या हे पटत नाही.

आतापासूनच प्लान्निंग केले तर १५ वर्षात मी नक्कीच उद्योग जगतात माझे नाव मिळवू शकेन. ह्यांच्या आवडीचे इंजिनीअरिंग विश्व व तेथील अनुभव हे माझे पाठबळ होते. म्हणून हेच क्षेत्र निवडले. मी तर इंजिनीअर नाही परंतु मला मार्केटिंग मधील भरपूर अनुभव आहे. प्रत्येक प्रोडक्ट मी अभ्यासले, पूर्ण माहिती मिळवली. माझ्या स्किल वर मी हा व्यवसाय करू शकते हा विश्वास मला आहे. अर्थात ह्यांचे मार्गदर्शन ह्या शिवाय हे शक्यच नव्हते. ह्यांनी रोजचा होमवर्क दिला. मी व्यवसाय करणार, हे माझे स्वप्न म्हणून कधीच नव्हते तर संसाराला सुरवात केल्यावर आपला व्यवसाय योग्य वेळ आली कि नक्की करायचा हे ठरवून ठेवले होते.

अचानक साक्षात्कार झाला असे नसते तर आधी अभ्यासून व्यवसाय केला तर रिस्क मॅनेज करणे बरेच सोईचे होते. परिश्रम खूप आहेत. स्वप्न म्हणून नव्हे तर एक ध्येय म्हणून माझ्या सर्व स्कील च्या मदतीने मी पूर्ण करणार. मला टाटा व बिर्ला एका रात्रीत व्हायचे नाही पण जे काही करेन त्यात पूर्ण समाधानी नक्कीच असेन. सातत्य व नियोजन ह्यावर माझा विश्वास आहे. ही माझी सेकंड रिव्हर्स एन्ट्री आहे. तो मोठा होतोय. आई, मला करिअर करता कदाचित तुझ्या पासून लांब जावे लागेल. माय मॉम इज अ ब्रेव्ह अशी समजूत माझी काढतो.

एक संधी मला खुणावू पाहते. ज्यात मला ह्यांचे व माझे छोटेसे जग पुन्हा दिसते. संसाराची जवाबदारी पेलवत बरेच वर्षे आम्ही आमचा विचार केला नव्हता. आतापासून काही सुरवात केली तर लोनली पिपल म्हणून राहणार तर नाही. आमच्या दोघांच्या वडिलांनी एक मार्ग आम्हाला शिकवला, हेच वय आहे अजिंक्य चे संस्काराचे, व्यवसाय कसा असतो हे आम्ही त्याला शिकवले पाहिजे. भले तो छोटासा असेल पण त्यातूनच कदाचित मराठी मुलाचा व्यवसाय असे समीकरण जमेल.

नोकरीच्या रहाट गाडग्यात छंद म्हणू काही जोपासता आले नाही. अशा आवडीच्या विषयाचा पण व्यवसाय होतो. आमची आवड उद्योग जगात रमायचे अशी आहे. ह्या आवडीला साजेसा व्यवसाय सुरु करते. मराठी माणसाने व्यवसाय करावा हे सांगणे आजकाल एक पद्धत पडली आहे. भांडवल हा मोठा प्रश्न असतो. आम्हालाही आहे. पण अनेक योजनामधून आपण पैशांचे पाठबळ मिळवू शकतो. आता तर रिसेशन सुरु आहे. नोकऱ्या सुद्धा गेल्यात मग हे व्यवसायाचे खूळ काय झेपणार?

दैनदिन गरजा भागवणारे पण व्यवसायच असतात. ठाण्याला एक गुजराती व्यक्ती चिरलेली भाजी विकायला घेवून बसते. हातोहात सर्व संपते.एक दिवस मी उत्सुकता म्हणून विचारले तर त्याच्या मागे असलेली बंद पडलेली कपड्याची कंपनी त्याचीच आहे. धंद्यात खोट आली म्हणून कोर्टाने कंपनीच्या जागेला सील केले. तिथेच समोर बसून हा भाजी विकतो. मी म्हटले तुम्हाला खूप दुख: झाले असेल. त्याने उत्तर दिले, कंपनी बंद पडली म्हणून दुख: नकीच झाले. पण तेच कामगार घेवून आज भाजी कापण्याची मशीन मी ठेवली आहेत. आता बिल्डर मोठे संकुल बांधणार आहे.मी पण एक दुकानाचा गाळा विकत घेतला. ह्याला म्हणतात जिगर..

हि जिगर मराठी माणसात नक्की आहे. फक्त हवे आहे नियोजन व्यवसायाचे. मी आमच्या शिक्षण व अनुभव धरून व्यवसाय नक्कीच करणार. कुठलाही व्यवसाय हा पूरक उत्पन म्हणून पण उपयोगी पडतो. नोकरीचा पगार हा सेफ असतो पण छोटासा एका होईना एक व्यवसाय कुठल्यातरी पिढीने सुरवात म्हणून तरी करावयास हवा.

माझ्या प्रत्येक पावलाच्या पुढे माझा जीवन साथीदार उभा आहे. माझ्या पाठीमागे “भिऊ नकोस…….असे म्हणत माझे गुरु आहेत. मला जे उचित आहे तेच मला निश्चित देतील हि खात्री माझ्या सदगुरूनी मला दिलेली आहे. हेच माझे विश्व आहे. मला खुणावणारी उद्योग जगताची संधी हीच मला नवीन प्रकारे ब्रेव्ह बनवेल.

लेकाकरिता संगणक माहिती करून घेतला, त्याच्या भविष्यात पण आई वडिलांच्या खुणा, संस्कार हेच पाठबळ असेल. मराठी माणसाचा व्यवसाय असाच तर सुरु होत असेल. पिढीजात व्यवसाय असेल तर त्या व्यवसायाचे मापदंड वेगळे असतात. पण आमचा छोटासा व्यवसाय मुलाला हे ही कार्यक्षेत्र आहे असे नक्कीच शिकवेल असा विश्वास आहे.

आमच्या वडिलांनी जे स्वप्न पहिले, ते आमच्या पिढीचे ध्येय होते व पुढच्या पिढीचे सत्य असेल. मराठी माणूस व्यवसायात स्थिरावतोय ह्या आशेवर आमचा प्रयत्न……

“मकरसंक्रांतीच्या हार्दिक शुभेच्छा…”

……….खेळ मांडला….मांडला……मांडला…!!!!!!!!

एक महिनाभर अजिंक्य पुण्याला बहिणीकडे गेला होता. आज परत येतोय. काल रात्री त्याचा फोन आला. आई इथे बातमी आलीय की, सातवी च्या मुलाने सूसाईड केले. तो स्टडी मध्ये वीक होता. आजीने काय सांगितले लक्षात आहे ना? अजिंक्य, ला रागवत जाऊ नकोस म्हणून. मम्मी, तुला छान वागता येते ना? अरे, अभ्यास वेळेवर केला की, टेन्शन रहात नाही. तू कशाला एवढी काळजी करतोस. असे माझे विचारणे सुरु झाले.

अग, इंडियात एक मराठी मुव्ही आलाय त्यात दाखवले आहे की, पेरेंट्स नीट वागत नाहीत. क्रिकेट मध्ये त्याला करिअर करून देत नाहीत. एजुकेशन सिस्टीम चेंज करायला पाहिजे. कशाला मी ह्याला भारतात पाठवले असे मला झाले. तो इकडे मराठी बातम्या फारशा पाहत नाही. ह्या आत्महत्येच्या बातम्या म्हणून दूरच राहतात. पण पळणार तरी कुठे? व किती काळ? कधीतरी ह्या सर्वाना त्याला सामोरे जावेच लागेल. आठवीच्या अर्धवट वयाचा हा माझी रात्रभर झोप उडवून गेला. आणि म्हणतो कसा सहावी पर्यंत पेरेंट्स शांत असतात पण नंतर ते टेन्शन मुलांना देतात. मम्मी तू आता चेंज होणार नाहीस ना? आजी समोर माझ्या स्वभावाची कबुली चाललेली होती.

ह्या वयाच्या मुलांना गळफासाची गाठ कशी जमते? साधी बुटाची लेस धड बांधता येत नाही. हा स्काउट व गाईड मध्ये शिकलेल्या गाठींचा दुष:परिणाम तर नसावा???? तसेच फास टांगण्यासाठी हात एवढ्या उंचीवर पोहचतात कसे? नाडीची घट्ट गाठ ह्यांना सोडवता येत नाही मग हे ट्रेनिंग मिळते कुठून???? सिनेमात देह लटकलेले दाखवतात. गाठी कशा बांधतात हे अजून तरी पाहण्यात आले नाही. माझ आतापर्यंत एवढूस असलेलं बाळ कसले प्रश्न विचारू लागलं आहे.

मला पेरेंट्स कौन्सलिंग नवीन नाही. पण माझ्या शिक्षणाच्या मागे व अनुभवाच्या पुढे माझ्यातली आई, आज हादरली आहे. सामंजस्याने, लेकाशी गप्पा करून सुसंवाद मी करणार आहेच. पण किती स्फोटक व टोकाचे विचार ह्या पिढीत आहेत. मुलांच्या स्वातंत्र्याच्या सीमारेषा, आई वडीलांचे स्पर्धात्मक जीवन जगण्यासाठी चाललेली धडपड हे एक कारण आहे.

तमाशा डान्स फॉर्म वर पण एक मुव्ही आहे. तो हिरो पण खूप स्ट्रगल करतो. आई, मग इथल्या नेहा सावंत ला डान्स मध्ये करिअर करायचे होते तर पेरेंट्स ने रिफ्युज का केले? तिने पण सूसाईड केले. तुम्हा मोठ्या माणसाना असे मुव्ही आवडतात ना, मग चिल्ड्रन ना परमिशन का देत नाहीत? अरे तिची परीक्षा जवळ आलेली असेल, किंवा अजून दुसरे कारण असेल म्हणून तिला रिफ्युज केले असेल.

आपल्याला पूर्ण माहिती आहे का? माझे समजावून सांगणे चालू होते. बाळा, अभ्यास महत्वाचा असतो रे!! रिफ्युज केले नाही तर फक्त स्टडी कडे लक्ष दे असे पेरेंट्स ने सांगितले. आधी अभ्यास महत्वाचा, साईड बाय साईड हॉबी पूर्ण करता येते. बेसिक एजुकेशन कॅम्पलीट पाहिजे. काय करणार पालक?? आपल्या पाल्यांना ह्या चकमकत्या दूनिया पासून कसे दूर ठेवणार?

तू कशाला विचार करतोस? मम्मा, आमच्या जनरेशन चा क़्वेशचन आहे. बर तू उद्या येतोस ना मग आपण बोलू या. मी विषय टाळण्याचा प्रयत्न करीत होते. एक महिना अजिंक्य शिवाय राहणे मला कर्म कठीण होते. उद्या येणार म्हणून कसली खुश होते तर हे महाशय प्रश्न विचारून झोपून गेले. मी मात्र हैराण झाले. ही बातमी कालच्या पेपर मध्ये होती. माझ्या हाती कालचा पेपर आज मिळाला. बातमी पूर्ण वाचल्याशिवाय मला ही सुचत नव्हते.

पुन्हा दहा मिनिटांनी अजिंक्यचा फोन आला, मम्मी अजून एक सॅड न्यूज आहे. मेडिकल च्या एका गर्ल ने पण सुसाईड केले. ती हुशार होती पण टू सब्जेक्ट मध्ये फेल झाली. मम्मा, मग मी कशात करिअर करू? ह्या वयात करिअर चा विचार स्पष्ट झालेला नसतो. मुलांच्या मनात खूप गोंधळ असतो. असे काही कळले की त्यांना त्या विषयात इनसीक्यूअर्ड वाटायला लागते. त्याच्या मनातला गोंधळ तो आताच माझ्याशी शेअर करीत होता. माझ्याशी बोल्याशिवाय चैन पडले नसते. तू इकडे आल्यावर आपण बोलू असे समजावत वेळ तात्पुरती निभावून नेत होते. पण हा विषय त्याच्या डोक्यातून जाणार नाही जो पर्यंत समाधान त्याला माझ्या कडून मिळणार नाही याची पूर्ण जाणीव मला आहे.

मम्मा आत्ता एक चांगली न्यूज देतो. पुण्यात थंडी खूप होती म्हणून मी पण चहा प्यायला लागलो. आता तिकडे आल्यावर तू मला रोज चहा करून दे. मुलांनी दुध प्यावे बुद्धीवर्धक असते. हा माझ्या वर ठाम पणे झालेला संस्कार आहे. दहावी नंतर ठीक पण आताच योग्य नाही. बरेच जण चहा लहानपणापासून घेतात. मोठे झाल्यावर चहा ढोसणे असतेच.

हे वय ग्लास भरून दुध घेण्याचे आहे. बाहेरचे कोणी कधी ही घेऊ देत. मला पटत नाही व पटवून घेण्याची गरज पण नाही. आई,त्याला समजावून सांगत होती. मला फोन वर तिचा आवाज ऐकू येत होता. थंडी होती म्हणून दिला. तिकडे एसी असतो ना मग नाही घ्यायचा. आजी चहा छान करते तिच्या कडून रेसिपी शिकून घे. हा सल्ला ही द्यायला विसरला नाही. मी चहा घेते पण कुठल्याच गोष्टी करिता टोकाची आवड, त्या करिता ऍडीक्ट होणे माझ्या स्वभावात नाही. माझा बोलण्याच्या आवाजाचा अंदाज घेऊन मग म्हणाला, कधी तरी देशील का? बर ठीक आहे. मी पुन्हा विषय क्लोज करण्याचा प्रयत्न करू लागले.

माझ्या घरात चहा सकाळी एकदाच होतो. ह्यांना ऑफिस मध्ये बऱ्याच वेळेला घ्यावा लागतो. हे पण बिन दुधाचा, बिन साखरेचा ‘सुलेमानी’ चहा घेतात. घरी आल्यावर कधी ही चहा घेत नाहीत. मला चहा आयुष्यभर घेतला नाही तरी चालेल. माझा सकाळचा चहा मी उद्या पासून बंद केला. अगदी कायमचा हे ठरवून टाकले आहे. त्याला मोह कसा टाळावा हे शिकवण्याचे आताचे वय योग्य आहे. एकेक गोष्टींचा विचार करत रात्र उलटून पहाट झाली हे कळेलच नाही.

लहान होता तेंव्हा माझ्या हाताला घट्ट पकडून चालायचा. आता माझ्या बाळाचा हात माझ्या हातापेक्षा मोठा झालाय. कसे समजावून सांगू? प्रत्येक गोष्टीचे स्पष्टीकरण हवे असते. मी ही समजावून सांगत असते पण आई जगापेक्षा लहान आहे. त्यालाच अनुभव घ्यावा लागणार आहे. मी कुठ पर्यंत पोहोचणार?

जीवन म्हणजे खेळ नाही. जिंकणे व हरणे हे आयुष्य करिता नसते. जीवनाला सामोरे जायचे असते. खेळ म्हणून आयुष्य मानले नाही तर हार कुठली? व जीत कसली राहणार?. सर्व आयुष्य हे एक रोज वेगळा अनुभव देणारे ठरेल. त्या आयुष्यात निराशा नसेल, यश मिळावे म्हणून जीवघेणी स्पर्धा नसेल. तसेच यशाची धुंदी ही नसेल.

जीवनाकडे स्पर्धा म्हणून आपल्या पाल्याला बघायला शिकवू नका. आयुष्य म्हणजे रिअलिटी शो नाहीत. स्वप्न पाहायला मुलांना जरूर शिकवा पण सत्य पण कानी घाला. हार किंवा जीत ह्या करिता जन्म नाही. अवास्तव अपेक्षांना वेळीच नियंत्रण करणे हे पालकांच्या कौशल्याचे काम आहे. मुलांच्या मनात चाललेले विचार त्यांच्याशी बोलून समजून घेणे गरजेचे आहे. आयुष्य हे खेळ आहे. असे समजल्यामुळे आशा, निराशा पदरी येते. जीवनाकडे एक अनुभव म्हणून पहिले तर बरेच पालक चिंता मुक्त होतील.

माझ्या लिखाणाद्वारे मी प्रयत्न केला, मुलांच्या मनातील खेळ मी मांडला…. मांडला…

ओमान च्या मातीतील कलाकृती….

ओमान मध्ये गावांच्या ठिकाणी मातीच्या आकर्षक वस्तू तसेच वेताच्या वस्तू अशानी दुकाने ठासून भरलेली असतात. अनेक लहान लहान दुकाने रस्त्यालगत असतात. अशा ठिकाणचे फोटो देत आहे. मला काही आवडलेल्या मातीच्या कलाकृती आपणालाही आवडतील.

मी नगरसेविका…………

अनुक्षरे म्हणाली, उद्या एक छान आश्चर्यजनक पोस्ट देते, मी ‘अनुक्षरे’ ला माझ्या मैत्रीणीला माझा निरोप कळवला. दोन दिवस तुझ्या पोस्ट मी वाचू शकत नाही. मागची पोस्ट शोधून वाचायला एवढा वेळ नसतो. त्या पेक्षा दोन दिवस थांब, माझी कारणे तर समजावून घे. सध्या काही लग्न मुहूर्त नाहीत तरी पण लगीन घाई आहे हो माझी. कामाची ही भली मोठी यादी आहे. नाहीतर मैत्रीण असूनही मी प्रतिक्रिया का देत नाही? असा समज व्हायला नको. वाचकांना उसंत मिळेल तेंव्हा येतातच. पण मी मुद्दामहून येत नाही हे का ते तुला समजेल. तशी मी दुसऱ्या पोस्ट वर पण नाही हो असणार. वेळ नाही म्हणजे, कुठेच नसेन इतका प्रामाणिकपणा मी जपला आहे.

मी वसईला चालले आहे आणि गोव्याला माझे मिस्टर. दोन्ही ठिकाणे काही हे माहेर व ते सासर असे नाही. आम्ही आहोत समाजसेवक पण म्हणतात नगरसेवक. वर्षभर काही न काही तरी कामे करीत असतोच. शीणवटा जाणवतो. आमचे पण संसार आहेत. ते सांभाळून समाजा करिता नगरसेवक होणे होय. ह्यांचा पक्ष वेगळा, माझा वेगळा आहे. मुद्दामहूनच वेगळा निवडला.

वर्षातून एकदा आमच्या मतांचे महत्व पक्ष श्रेष्ठींना जाणवते. दोन दिवस फार जपतात. दोघानाही वेगवेगळ्या ठिकाणी जाण्यास मिळते. पक्षाच्या खर्चाने, बडदास्त ठेवतात. दोन्ही ठिकाणची माहिती काढून नंतर मुलांना पाठवता येते. दोन पक्ष वेगळे तरी कामे एकाच घरातून करतो आम्ही. वैर, राग, लोभ बाजूला ठेवून जो समाजा करिता काम करतो.

आज मी आता तरी ब्युटी पार्लर मध्ये जाते. कुठे ही खास जायचे असले तर निदान चेहेरा ताजातवाना वाटायला हवा. मी बाहेर दोन दिवसा करिता जात आहे. घरचे सगळे मॅनेज करून निघाले. माझे पतीराज सुद्द्धा बाहेर निघाले. आम्ही एकत्र कुटुंबाच्या सहलीला निघालो नाही. मला दोन मुलगे आहेत. त्यांना माझ्या मैत्रिणीच्या फार्म वर पाठवले. सगळ्यांच्या सोयी लावताना जीव मेटाकुटीला आला.

आता तरी गडबड आहे ती पार्लर ला जाण्याची. कालच कळले आम्हाला वसईला नेणार. आमचा श्रम परिहार होणार. काय काय वसईला मिळते त्याची शोधाशोध ब्लॉग वर केली. हल्ली वर्तमान वृत्त फारसे वाचत नाही. आमच्या सारख्या सेवका बद्धल उगाच ओरड केलेली असते. त्या पेक्षा ब्लॉग चांगले. अद्यावत माहिती मिळते, शिवाय पक्षा कडून मिळालेला संगणक चांगल्या गोष्टी वाचण्या करिता उपयोगी पडतो. काही असे ब्लॉग वर असते, ते वाचायचे नाहीत. क्लिक करणे तरी माझ्या हातात असते. पेपर सारखा धाडकन आपलाच फोटो अंगावर कोसळत नाही.

वसई चा स्पेशल ब्लॉग काही मिळाला नाही. खाणे ते खरेदी बद्धल वाचून हॉटेल वर मागवता येतात. मागे पक्ष कामाकरिता ‘इंदोर’ ला गेले होते. बर झाल मी संगणक प्रशिक्षित आहे. कुठे ही गेले तरी ब्लॉग मुळे अडत नाही. छान खाणे कळले. खुशीत पोटभरून अनेक शुभेश्च्या लेखकाला दिल्या. तशी मी लॅपटोप नेतेच पण आता नाही नेऊ शकत, माझ्या बरोबर निदान बस भर मैत्रिणी आहेत, उगाच त्यांना कळायला नको माझ्या माहितीचा सोर्स. सगळ्या नगरसेवक आहेत.

पण स्त्री स्वभाव उगाच जास्त माहिती नको द्यायला. साऱ्याजणी कशा चकाचक येतील, भारी मेकप, उंची आवड दर्शवणारी साडी, लेदर ला बंदी असली तरी पर्सेस त्याच असतील. माझी हीच धावपळ चालू आहे. खादी साडी, पांढरे केस करून समाज सेवा करणऱ्या आम्ही आंदोलन कर्त्या नव्हेत. ‘तुमची वाहिनी’. असे ममत्व तुम्हाला वाटले तर, तुमच्या समस्या मला सोडविता येतील. मग व्यवस्थित नको का असायला.

आमच्या नगरसेवक मैत्रिणी सारख्या ठरवतो. काय काय करायचे. छे त्या आय टी मधल्या ब्लॉग वर वाचले कसले रटाळ सेमिनार असते. जांभया येतात म्हणे, बिच्चारे! आमचे काही शिक्षण पद्धती,पाणी प्रश्न असे गहन सेमिनार नाही. आम्ही पण सर्वसाधारण गृहिणी आहोत. ज्याचे सरकार ते निर्णय घेतील.

आयते माहेर मिळणार. हाच आनंद मोठा आहे. मी तरी थ्री स्टार हॉटेल ला आहोत पण ‘हे ‘तर गोव्यात पंच तारांकित आस्वाद घेतात. तसा इथे पण स्पा आहे पण त्यापूर्वी बस मध्ये इम्प्रेशन चांगले पाहिजे. हा खर्च माझ्या पाकिटातून नाही करणार. पार्लर वालीचे एक लायसन्स चे काम मी करणार आहे. मग तीच अवघडेल पैसे मागण्यास. असाच लोभ वाढत असतो जन समाजात आमचा.

एकीचा फोन आला नवरा व ती एकाच पक्षाच्या. तर तिची इच्छा आहे की एकच स्पेशल सुट म्हणजे स्पेशल खोली त्यांना मिळावी. कमालच आहे, त्यांचा हनिमून पण पक्ष प्रमुख करतील का? काय सांगू मी कश्या समस्या सोडवते. ‘भुजिंग’ म्हणे खास आहे वसईची खासियत खाण्यासाठी पण ती माहिती पण खाण्यासाठी जन्म असूनही मला ब्लॉग वर भटकंती करून पण मिळाली नाही. ‘अनुजा’ ठाण्याची, तिथून वसई लांब नाही पण ही सुद्धा शिक्षणाच्या अवघड गप्पा करीत बसली. कोणाला विचारले नाही. मग मी ह्यांना विचारले, माहिती मिळवली.

असो पार्लर चे काम आटोपले आता ठेवणीतल्या साड्या, आणि पोहण्याचा सरंजाम पण नेते बरोबर. गुलाबाच्या पाकळ्या पसरवलेला म्हणे तलाव आहे. तरीच स्पेशल सुट हवा आहे. उगाच काही दुसरी भानगड नको निर्माण व्हायला काय करणार आम्ही पण गृहिणी आहोत.

संगीताचा कार्यक्रम पण ठेवला आहे. बरे झाले खूप दिवसात निवांत गाणे ऐकले नव्हते. पाहुणे म्हणून हजेरी असते तेंव्हा पक्षाची जवाबदारी वेगळी असते. रग्गड जेवणे, सगळ्यांशी गप्पा करणे. असेच सोशल असतो आम्ही कारण समाजात मोकळे पणाने फारसे फिरत नाही. समस्या पाहिल्या की वेदना होतात. निवडणूक झाली की आमची स्वता:ची कामे सुरु करतो. म्हणून हा निवांतपणा खाजगी पण, पक्षाचा असतो.

इतके सर्व व्याप आहेत. दोन दिवस मी नेट पासून दूर राहणार आहे. रूम मध्ये सोय आहे. पण शेअर करणाऱ्या नगरसेविका आहेत. त्यांचे कसे चालले आहे. पक्षाच्या मर्जीतले कोण? पक्ष प्रमुखांच्या घरचे काय म्हणतात. झालेच तर एखादीचा नवरा कसा बेताल वागतो त्याला श्रेष्ठी कडून कसे वटणीवर आणायचे सर्व काही पहायचे आहे. कोणाचा परदेश दौरा आहे का? कसा अमलात आणला त्याचे रहस्य जाणणे गरजेचे आहे. अनुजा कधीची मस्कत ला ये म्हणते, पक्षाकडून विमानाचे तिकीट पाहिजे. तो पर्यंत ओमान च्या प्रेक्षणीय स्थळा बद्धल लिही. मी ब्लॉग वर माहिती घेऊन ठेवते. म्हणून तिला सांगितले दोन दिवसा नंतर लिही.

ह्यांना सांगायला पाहिजे, गोवा तसे निर्बंध मुक्त आहे पण तब्येत सांभाळून दोन दिवस सुखात रहा. कारण परमेश्वराला माहिती नाही की, आपण नगर सेवक आहोत म्हणून स्पेशल आपल्यासाठी काही करावे. परमेश्वर असा आहे की, त्याचे काम नगरसेवक करीता अडत नाही.

ता. क.—-आता दिलेली पोस्ट पूर्णपणे काल्पनिक आहे. नगरसेवकांना निवडणुकीत खास करून वेगळे टेवतात. कारण त्यांची मते दुसरा पक्ष मिळवण्याचा प्रयत्न करतो. ह्या बातमी वरून सुचलेली ही पोस्ट आहे. जिवंत अथवा मृत व्यक्तीशी, अथवा कुठल्याही घटनेशी ह्या पोस्ट चा संबंध नाही. वाचकांनी कृपया ही नोंद घ्यावी अशी नम्र विनंती. धन्यवाद.

एक ललित उशीचे…….

परवा अंधारून आले होते, पाऊस पडेल. वर्षभरात इथे ह्या महिन्यात साधारण पणे दोन दिवस पाऊस पडतो. शुक्रवार चा वार म्हणजे सुट्टी, दिवसभर आराम केला. संध्याकाळी मात्र गारवा पाहून घरात बसवेना, ह्यांना खरे तर बरे नव्हते तरी पण स्व:ताच म्हणाले, “चला मस्त हवा आहे भटकायला जावू’’. जवळच समुद्र किनारा आहे. अत्यंत स्वच्छ किनारा, पाणी पण पारदर्शक आहे. तिथेच ओमानी लोक बार्बेक्यू पेटवून चिकन भाजत होते, मला भाजलेल्या भूट्या ची दणकून आठवण आली. थोडेसे पुढे गेलो तर बुचाच्या थोड्या उग्र पण मोहक वासाने मला अजून आनंदित केले. बाजूला डोलणारी नारळाची झाडे मला आपल्या किनाऱ्याची आठवण करून देतात. असे फिरून मॉल मध्ये थोडी रोजची खरेदी करून माघारी आलो.

येणारा पाऊस, त्यावेळी असणारे ढगाळ वातावरण दोन गोष्टींचा अनुभव देते, एकतर मिळेल त्या दिशेला दूरवर भटकायला जाणे किंवा डोंगराचा माथा गाठून, मनाला पंख लावून, ढगांजवळ जावून, हवा पूर्णपणे पंखात भरून, विहार करावासा वाटतो. डोंगरमाथा किंवा समुद्र किनारी जावून, निशब्द बसून, राहणे व निसर्गाने इतका सुंदर दिलेला अनुभव अनुभवणे

पावसाळी वातावरण होते. इथे ड्रेनेज सिस्टीम नाही, म्हणजे रस्त्याच्या बाजूला गटारे नाहीत की ज्यामुळे पाणी वाहून जाईल. दोन दिवसाचा पाऊस पण आख्खे मस्कत तळ्यासारखे करतो. मोठ्या मोठ्या वादी म्हणजे नाले आहेत की, जे डोंगरावरचे पाणी वाहून आणतात. एकाही डोंगरावर झुडूप सुद्धा नाही. बाहेर पूर येतो. म्हणून आज मुक्काम घरीच केला. आजचा दिवस लोळण्याचा असे मनोमन ठरवून टाकले. वातावरण निर्मिती पण पोषक होती. पोस्ट काय लिहायची काहीही विचार सुद्द्धा नव्हता. टीव्ही वर पण आज मन रमत नव्हते.

दुसरा अनुभव म्हणजे मस्त लोळणे. हातात पुस्तक, बाजूला गरमागरम चहा, खेकडा भजी असेल तर ‘सोने पे सुहागा’. गळ्या पर्यंत आपलेच पांघरुण व आपलीच उशी. भटकंती करून झाली की, पावसाच्या दुसऱ्या दिवशी असे भाग्य मिळणे, हीच पुण्याईची जाणीव कदाचित असेल.

दुपारी मस्त पैकी गरमागरम जेवून डोळे बऱ्यापैकी पेंगत होते. आज माझ्या पुण्याईचा कडेलोट मी करणार होते. मला चहा घेतला की छान झोप येते. ही माझी आवड घरी अगम्य आहे. गुबगुबीत गादी, गळ्यापर्यंत पांघरूण असा सरंजाम मला दुपारी पण लागतो. डुलकी असो नाहीतर वामकुक्षी म्हणा पण मला सरंजाम सहित राणी सारखे निद्रा देवीची आराधना करायला आवडते. कसे घरीच रॉयल वाटते. पण दगा!!!!!!! झाला. एका साथीदाराने साथ सोडली. माझेच दुर्लक्ष झाले म्हणा, सरंजाम हवा पण राणी सारखे लक्ष ठेवता येत नाहीना. ह्या कुशीवरून त्या कुशी वर वळते. पण डोळे काही बंद होईना? काहीतरी गोंधळ नक्की झाला.

चाचपडून अंदाज घेतला तर माझ्या डोक्याखाली आधार म्हणून घेतलेली उशी बदलली गेली होती. काल उशीचा अभ्रा मी धुवून भलत्या उशीलाच घातला. आपलीच उशी आपल्याला कळते. आमच्याकडे तर उशी बदलली गेली तर वादळे निर्माण होतात. म्हणतात न, ‘रात्र चांगली तर दिवस चांगला’. हे गणित दिवसा पण आहे. माझ्या माहेरी तर माझी आई जागा बदलली तर झोपतच नाही. उशी बदलणे किंवा कुठलीही उशी चालणे ह्याला फार मोठे मन लागते. मी लग्न ठरले तेंव्हा आईला विचारले होते माहेरची साडी जशी अलका कुबल ची असते तशी मी माझी उशी नेवू का? ह्याला आंधळे प्रेम म्हणतात का ते माहित नाही पण ज्यांना माझ्या सारखी खोड आहे त्यांची उशी बदलली की अस्वस्थ वाटते. मनाचा आधार म्हणा किंवा डोक्याचा आधार म्हणा ही उशी फार जवळची असते.

ह्याच उशीच्या कुशीत आईने तान्हे असताना शेवरीच्या कापसाची किंवा म्हातारीच्या कापसाची छोटीशी उशी करून त्यात निजवले असते. मोहरी वापरून तान्ह्या मस्तकाला गोल आकार प्राप्त व्हावा म्हणून आजी नातवंड करिता खास उशी करीत असे. उशीत लहानपणी आईचा ओरडा किंवा बाबांचा मार खाल्ला की तिच्यात तोंड खुपसून भोकाड नाही तर मुसमुसत रडायचे, तरुणाईत हिचा आधार घेत हिरवाई अनुभवायची, प्रेमाच्या छुप्या गोष्टी उशीखालीच दडवून झोपायचे. कितीतरी कल्पना वास्तवात ह्या उशीच्या आधाराने पहिल्या. उशांची मारामारी आता पण आवडेल करायला. भरभर कापूस उडाला की, परी राज्यात गेल्या सारखे वाटते.

उशी बद्धलचे इतके ममत्व ट्रेन च्या प्रवासात मात्र वैताग देते. बर्थ नामक प्रकार व हवेने फुगणारी उशी बरीच स्टेशने जागीच ठेवते. विमानाचा रात्रीचा प्रवास म्हणजे ट्रेन चा भाऊच. जे लोक वारंवार प्रवास करतात त्यांच्या सवई ह्या जागतीकरण सारख्या उद्दात झालेल्या असतात. तो विषय वेगळाच आहे. पण घरी आल्यावर मात्र आपली उशी सगळे ताण विसरायला मदत करते. अशी ही आमच्या लहानपणी पट्ट्या पट्ट्यांच्या कापडाची खोळ उशीला असायची. हे पट्ट्यांचे कापड मोठ्या अर्ध्या विजारीला पण असायचे फक्त त्या काळी थ्री फोर्थ असे गोंडस नाव नव्हते.

आई बाबां च्या उशीवर डोके टेकले की, आश्वासक वाटायचे. बाळाच्या उशी पण लाडोबा असते. अभ्रा बदलला तरी आतली उशी आपली आहे का नाही ते तिच्यावर डोके टेकले की कळते. कापसाची उशी ते फोम ची उशी असा आलेख आहे. प्रत्येकाला आपल्या आवडी प्रमाणे, गरजे प्रमाणे स्वातंत्र्य आहे. एकच उशी का उशांची चळत असे ही व्यक्ती प्रमाणे वैव्हीध्य आहे.

ह्या सगळ्या माझ्या उशीच्या शोधा, शोधीत मला मात्र ‘उशी’ पोस्ट सापडली, त्यावर एक चारोळी पण मी लगेच लिहिली. ती अशी………

‘उशीने तरुणाईत सुखाला, जागा दिली,
दुखः झाले तेंव्हा, अश्रुना वाट दाखवली,
मी मेलो तेंव्हा रडली सारी आप्त मंडळी,
‘उशीने’ मात्र नेहमीची, जागा सोडली’

अशी ही उशी की मनुष्य जिवंत असेपर्यंत साथ देते मात्र नंतर जमिनीवरच डोके ठेवले जाते. ज्यांना उशीच लागत नाही त्यांची गोष्ट निराळी पण सर्वसाधारण पणे उशी हा अविभाज्य घटक आहे शांत निद्रेच्या आधाराचा.

कष्टकरी हाताचा आधार घेतात, दगडाचा आधार पण घेतात पण कसे सुखाने झोपतात. आपण मात्र गुबगुबीत गादीत लोळत सुखाचे ललित मांडत राहतो……

Previous Older Entries Next Newer Entries